Zbrazja e klasave dhe sfida e një kombi: Çfarë humbëm rrugës?
Nga Qazim Zeqaj — New York
Nëse besoni te gazetaria e pavarur, na mbështetni sot me një "kafe" simbolike. Çdo kontribut na ndihmon ta mbajmë Mekuli Press të lirë, të pavarur dhe pa asnjë ndikim.
☕ Kliko dhe mbështete MekuliPress. Ruaje të vërtetën shqiptare.Ka fotografi që nuk plaken kurrë. Kjo është njëra prej tyre.Shikojmë këta fëmijë dhe, në shikim të parë, shohim vetëm një klasë të vjetër shkolle. Por nëse e shikojmë pak më gjatë, fotografia fillon të na tregojë një histori tjetër.
Një histori për familjen shqiptare. Për nënat tona. Për një shoqëri që dikur rritej, zgjerohej dhe mbushej me fëmijë.
Në kohën e nënave tona, një familje me gjashtë, shtatë apo edhe më shumë fëmijë nuk ishte diçka e jashtëzakonshme. Ishte pjesë e jetës. Në shumë familje shqiptare, nëna kishte një shtëpi të mbushur me zëra fëmijësh, me të qara, me të qeshura, me vëllezër e motra që rriteshin bashkë.
Nënat tona nuk e kishin jetën të lehtë. Përkundrazi.
Shpesh punonin nga mëngjesi deri në darkë. Kujdeseshin për shtëpinë, fëmijët, burrin, bagëtinë, tokën dhe familjen. Kishin shumë më pak mundësi ekonomike, shumë më pak komoditete dhe shumë më pak ndihmë nga shteti.
Por kishin diçka që sot po e humbim: familjen e madhe si vlerë dhe si pjesë të natyrshme të jetës.
Sot kemi më shumë arsim, më shumë mundësi profesionale, teknologji, makina, apartamente dhe një jetë materialisht më të avancuar. Dhe megjithatë, në shumë vende shqiptare, shkollat po zbrazen.
Dikur fotografia e një klase me 30–40 fëmijë ishte diçka normale.
Sot, në disa vende, 5–10 fëmijë në një klasë konsiderohen mjaftueshëm për të mbajtur gjallë një shkollë.
Kjo duhet të na dhembë.
Nuk është e drejtë të themi se fajin e kanë gratë e sotme. Koha ka ndryshuar dhe gratë kanë të drejtë të arsimohen, të punojnë, të ndërtojnë karrierë dhe të zgjedhin jetën që duan.
Por pikërisht këtu qëndron pyetja e madhe që duhet t’ia bëjmë vetes si shoqëri:
A kemi ndërtuar një shoqëri moderne që ua ka bërë të mundur grave të kenë edhe karrierë, edhe familje? Apo ua kemi lënë barrën e zgjedhjes vetëm atyre?
Sepse nuk mund t’i kërkojmë një nëne të sotme të bëjë jetën e nënës së djeshme, ndërkohë që ajo jeton në një realitet krejt tjetër.
Nëse duam familje më të mëdha, duhet të krijojmë kushte për to.
Duhet të ketë strehim të përballueshëm, çerdhe, mbështetje për nënat dhe baballarët, lehtësime ekonomike dhe siguri për familjet e reja. Duhet që fëmija të mos shihet si një barrë ekonomike, por si investimi më i rëndësishëm i një shoqërie.
Sepse një komb nuk plaket vetëm kur njerëzit bëhen të moshuar.
Një komb fillon të plaket atëherë kur djepi bosh bëhet më i zakonshëm se djepi i mbushur.
Dhe ndoshta kjo fotografi duhet të na bëjë të ndalemi për një çast.
Të shohim fytyrat e këtyre fëmijëve.
Të kujtojmë nënat tona.
Të kujtojmë shtëpitë e mbushura me vëllezër e motra.
Dhe pastaj të shohim shkollat tona sot.
Sepse pyetja nuk është vetëm: Pse po zbrazen klasat?
Pyetja më e dhimbshme është:
Çfarë duhet të bëjmë që fotografia e fëmijëve të shumtë të mos mbetet vetëm një kujtim i së kaluarës?
Një popull nuk jeton vetëm përmes historisë që trashëgon. Ai jeton përmes fëmijëve që sjell në jetë dhe brezave që ka guximin të ndërtojë.
