Sistemi Evropian i Paralajmërimit të Shpejtë për Ushqimin dhe Ushqimin për Kafshë (RASFF) ka publikuar një njoftim alarmi lidhur me praninë e akrilamideve në një produkt kafeje që qarkullon në tregun evropian.
Sipas të dhënave zyrtare, sinjalizimi është regjistruar fillimisht nga autoritetet në Kroaci dhe ka të bëjë me kafenë e markës “Prince Caffe”, e prodhuar nga kompania Devolli Corporation.
Lajmi është konfirmuar edhe nga Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë së Kosovës (AUVK), e cila ka bërë publik informacionin përmes kanaleve zyrtare. Megjithatë, deri në këtë fazë, nuk është bërë e ditur nëse janë ndërmarrë masa konkrete administrative apo operative, si tërheqja e produktit nga tregu, identifikimi i loteve të prekura apo kryerja e analizave shtesë në pikat e shitjes dhe në fabrikën prodhuese.
Mungesa e detajeve mbi veprimet pasuese ka ngritur shqetësime për nivelin e transparencës dhe reagimit institucional, veçanërisht në një çështje që lidhet drejtpërdrejt me shëndetin publik dhe sigurinë ushqimore.
Në këtë kontekst, vëmendja është përqendruar edhe në Shqipëri, ku pritet një reagim zyrtar nga Autoriteti Kombëtar i Ushqimit (AKU). Ekspertët e sigurisë ushqimore theksojnë se informimi i konsumatorëve dhe verifikimi i produkteve që qarkullojnë në treg janë hapa thelbësorë për parandalimin e rreziqeve të mundshme shëndetësore.
Çfarë janë akrilamidet?
Akrilamidet janë përbërje kimike që formohen kryesisht gjatë përpunimit termik të ushqimeve në temperatura të larta. Që prej vitit 1994, Agjencia Ndërkombëtare për Kërkime mbi Kancerin (IARC), në varësi të Organizatës Botërore të Shëndetësisë, i ka klasifikuar ato si substanca potencialisht kancerogjene për njerëzit (Grupi 2A).
Studime shkencore të viteve të fundit kanë sugjeruar se ekspozimi afatgjatë ndaj akrilamideve mund të lidhet me rritjen e rrezikut për disa forma kanceri, si dhe me dëmtime të sistemit nervor. Një meta-analizë e publikuar në vitin 2022 ka evidentuar lidhje mes konsumit të zgjatur të këtyre substancave dhe rrezikut për sëmundje serioze, përfshirë ato të traktit gastrointestinal dhe gjëndrave endokrine.
Akrilamidet nuk gjenden vetëm në kafe, por edhe në produkte të tjera të përditshme si patatet e skuqura, biskotat, buka e pjekur fort dhe ushqime të përpunuara industrialisht.
Autoritetet evropiane dhe kombëtare këshillojnë monitorim të vazhdueshëm, kontroll rigoroz të produkteve ushqimore dhe informim të qartë të publikut, si masa kyçe për mbrojtjen e shëndetit të konsumatorëve