MekuliPress.com sjell për lexuesit këtë kujtim të rrallë nga shtypi shqiptar i vitit 1913
Nëse besoni te gazetaria e pavarur, na mbështetni sot me një "kafe" simbolike. Çdo kontribut na ndihmon ta mbajmë Mekuli Press të lirë, të pavarur dhe pa asnjë ndikim.
☕ Kliko dhe mbështete MekuliPress. Ruaje të vërtetën shqiptare.Sot, kur një gazetë lexohet për pak minuta dhe pastaj harrohet, kjo faqe e vjetër na kujton se gazeta dikur ishte dëshmi e historisë.
Në fotografi kemi një nga numrat e hershëm të “Përlindja e Shqipëniës”, botuar në Vlorë më 28 tetor 1913, vetëm pak muaj pas krijimit të gjysmë shtetit shqiptar. “Përlindja e Shqipëniës” ishte gazeta e parë e shtetit të pavarur shqiptar dhe shërbente si organ i Qeverisë së Përkohshme të Vlorës. Ajo botohej dy herë në javë dhe trajtonte çështjet politike, shoqërore, arsimore dhe kombëtare të kohës.
Por ajo që tërheq veçanërisht vëmendjen në këtë ballinë të vitit 1913 është rubrika “Lajmim”.
Aty lexojmë një njoftim që sot mund të duket i zakonshëm, por për Shqipërinë e sapodalë nga Perandoria Osmane ishte një hap historik: “Gjuha shqipe u ba gjuha zyrtare e vendit.”
Dhe menjëherë pas kësaj, gazeta njofton se administrata e shtetit të ri kishte nevojë për nëpunës që ta njihnin mirë gjuhën shqipe, me shkrim e këndim.
Kjo është ndoshta pjesa më e bukur e kësaj faqeje: Pavarësia nuk ishte vetëm ngritja e flamurit. Ishte edhe krijimi i një shteti që duhej të fliste shqip, të shkruante shqip dhe të qeveriste në gjuhën e vet shqipe.
Dhe ka edhe një hollësi tjetër që e bën këtë gazetë të jashtëzakonshme për ne sot: në atë kohë, Kosova dhe shumë vise shqiptare ishin jashtë kufijve të shtetit të sapokrijuar. “Përlindja” nuk e fshehte këtë plagë. Në numrat e saj të vitit 1913 ajo shkruante për Kosovën, për shqiptarët jashtë kufijve dhe për padrejtësitë që po u bëheshin atyre. Në një editorial të famshëm të shtatorit 1913 titulli ishte: “Kosova âsht jona”.
Një copëz letre, një copëz Shqipërie
Kjo faqe e zverdhur është më shumë se një gazetë 113-vjeçare. Është një zë i Shqipërisë së sapolindur.
Është koha kur shteti shqiptar ende po mësonte të ecte, kur kufijtë e tij po përcaktoheshin padrejtësisht nga fuqitë e mëdha, kur shqiptarët përpiqeshin të ndërtonin administratën, shkollën dhe institucionet e tyre – dhe kur gjuha shqipe po hynte për herë të parë në zemër të shtetit.
Prandaj kjo ballinë meriton të ruhet jo vetëm në arkiva, por edhe në kujtesën tonë.
113 vjet më parë, në Vlorë, shqiptarët shkruanin historinë. Sot, ne kemi privilegjin ta lexojmë.
MekuliPress.com sjell për lexuesit këtë kujtim të rrallë nga shtypi shqiptar i vitit 1913. Mbështeteni MekuliPress!
