Marrëveshja e Tregtisë së Lirë ndërmjet Kosovës dhe vendeve të EFTA-s po hap një kapitull të ri në marrëdhëniet ekonomike të Kosovës me Norvegjinë, Zvicrën, Islandën dhe Lihtenshtajnin.

Marrëveshja synon të krijojë më shumë mundësi për eksportet kosovare, investimet dhe bashkëpunimin ndërmjet bizneseve, duke u dhënë kompanive vendore qasje më të lehtë në tregje me fuqi të lartë blerëse.

Në kuadër të kësaj marrëveshjeje, Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit ka organizuar një sesion informues me përfaqësues të bizneseve kosovare, ku janë prezantuar mundësitë që ofron tregu i vendeve të EFTA-s.

Të dhënat e prezantuara tregojnë se Kosova gjatë vitit 2025 eksportoi mbi 100.4 milionë euro mallra në vendet e EFTA-s, ndërsa importoi rreth 53 milionë euro. Kjo rezultoi me një bilanc pozitiv tregtar prej rreth 47.4 milionë eurosh.

Pjesa dërrmuese e eksporteve kosovare në këto tregje ishte e orientuar drejt Zvicrës, ku vlera e eksporteve arriti rreth 99.4 milionë euro.

Këto shifra tregojnë se produktet kosovare tashmë kanë krijuar një prani në tregjet e EFTA-s. Sfida e radhës është që kjo prani të zgjerohet dhe që më shumë kompani kosovare të arrijnë të depërtojnë në këto tregje.

Ministrja e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit, Rozeta Hajdari, ka theksuar rëndësinë e marrëveshjes dhe potencialin që ajo krijon për eksportin e mallrave dhe shërbimeve kosovare.

Sipas saj, eksporti i shërbimeve mbetet një prej avantazheve të Kosovës në tregtinë ndërkombëtare, ndërsa vendet e EFTA-s, veçanërisht Zvicra, përbëjnë partnerë të rëndësishëm për zgjerimin e këtij sektori.

Në fokus janë jo vetëm produktet, por edhe shërbimet.

Marrëveshja përfshin fusha si teknologjia e informacionit dhe komunikimit, shërbimet profesionale dhe të biznesit, transporti dhe ndërtimi. Kjo krijon mundësi që kompanitë kosovare të mos kufizohen vetëm në eksportin e produkteve fizike, por të ofrojnë edhe shërbime në tregjet e EFTA-s.

Ambasadorja e Zvicrës në Kosovë, Anne Lise Cattin Hennin, e ka cilësuar marrëveshjen si një hap të rëndësishëm në forcimin e marrëdhënieve ekonomike ndërmjet Kosovës dhe vendeve të EFTA-s.

Ndërkohë, drejtori i Përgjithshëm i Doganës së Kosovës, Agron Llugaliu, ka thënë se marrëveshja pritet të sjellë lehtësime në procedurat tregtare dhe t’u krijojë bizneseve eksportuese kushte më të favorshme për qarkullimin e mallrave.

Me zbatimin e marrëveshjes, produktet me origjinë nga Kosova do të kenë mundësi të eksportohen në tregjet e EFTA-s pa tarifa doganore, në përputhje me kushtet dhe rregullat e përcaktuara nga marrëveshja.

Për bizneset kosovare, kjo nënkupton një mundësi të re për të rritur eksportet, për të gjetur partnerë të rinj dhe për të tërhequr investime.

Por hapja e tregut nuk mjafton vetvetiu. Kompanitë kosovare do të duhet të përmbushin standardet, kërkesat e cilësisë dhe kushtet e origjinës që kërkohen në tregjet e vendeve të EFTA-s.

Norvegjia, Zvicra, Islanda dhe Lihtenshtajni përbëjnë tregje me fuqi të lartë blerëse. Tashmë mbetet që bizneset kosovare ta shfrytëzojnë këtë hapësirë dhe që “Made in Kosova” të ketë një prani gjithnjë e më të madhe në tregjet e Evropës veriore dhe qendrore.